akın.onur.turan.blog değişik konular üzerine kişisel notlar

Müthiş yoğun bir haftanın ardından ayakta zor duruyorum. Üstelik sıcaklarda bu durumu hiç kolaylaştırmıyor. 3 günlük koca tatilde yapılacak işlerin çokluğundan dolayı da çalışmak zorundayım. Bakalım nasıl geçecek haftasonu..

Not: Haftasonu tanıştığım biri defalarca ehliyet sınavından kalmış! Ehliyet sınavlarının formalite olduğunu düşünürdüm fakat gerçekten eleme yapıyorlarmış. 5 kere girip ehliyet alamayan birinin 6. sında alması büyük tehlike doğurabilir..

http://fizy.com/#s/1m0aq1

                

Bugün size yazılım takımlarının olgunluk - yeterlilik süreçlerinin değerlendirildiği en temel süreç modelinden bahsetmek istiyorum.

CMMI, 1986 yılında Carnegie Mellon üniversitesi tarafından Amerikan ordusu için geliştirilmiş bir süreç modelidir ve şu anda dünyada en otoriter modeldir diyebilirim.

Bu sürecin 5 seviyesi var ve başarınız hangi seviyede olduğunuza bağlıdır. Dünya üzerine 5. yani en yüksek seviyeye gelmiş bir kaç tane yazılım firması vardır. Tükriye’de ise Milsoft büyük başarı elde edip Türkiye’de ilk 5. dereceye yükselen firmadır. Bu başarısı ile dünya çağında tanınmışlığı vardır.

Genelde başarılı yazılım takımları 3. seviyede kalmaktadır. Örneğin, Tubitak, Havelsan, Koç Sistem, Softech, Meteksan.. vb gibi Türkiye’deki büyük firmalarının çoğu 3. seviyeye kadar gelebilmişlerdir…

CMMI hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız aşağıdaki Türkçe e-book’u inceleyebilirsiniz.

CMMI e-book

                

Asp.net ile bir süre zaman geçirmiş kişi, runtime’da oluşturduğu controlun postback anında sayfadan topukladığını farketmiştir:)

Nedeni ise runtime anında oluşan controller viewstate sorunu yaşadıklarından her postback anında tekrar oluşturulmaları gerekir.

Şu sıralar ilgilendiğim bir projede runtime’da yüzlerce control üretmem gerekiyor. Bunu nasıl yapacağım? Tabii ki sayfada durması gereken controlleri Page_Init() bloğunda ekleyeceğim.

Teoride olması gerekiyor, pratikte olacak mı? Bakalım..

                

Daha önceki yazılarımın bir tanesinde kullanılabilirlik konusunun önemine değinmeye çalışmıştım. Bu yazımda ise portalların anasayfaların önemini anlatacağım. Öncelikle anasayfada olması gereken somut materyaller:

- Site kimliği ve misyon

- Site hiyerarşisi

- Arama

- Kısa açıklamalarla merak uyandıran reklamlar

- Güncel içerik

- Kampanyalar

- Kısa yollar

- Kayıt

Olması gereken soyut materyaller:

- Kullanıcının aradığı şeyler

- Kullanıcının ihtiyaç duyabileceği ama aramadığı şeyler

- Nereden ve nasıl başlayacağı

- Güvenilirlik ve itimat

Portalınızın ana sayfası yukarıdaki tüm maddeleri kullanıcıya sergilemelidir. Tüm bunları kullanıcıya verdiğinizde ise kullanıcı sitenin çok karmaşık olduğunu savunacaktır ve kullanamayacaktır da.

Anasayfadan ise her birim bir parça ister. Çok küçük ekiplerde bile anasayfa da yer edinmek isteyenler olacaktır. Bu kişileri de bir şekilde memnun etmeniz gerekiyor.

Gördüğünüz üzere mükemmel bir giriş sayfası bile tüm bunları karşılayamaz. Üstelik kötü tasarlanmış bir anasayfa ise baştan kaybetmiş demektir.

Peki hiç bir giriş sayfası mükemmel değilse ne yapmamız gerekiyor? Yapmanız gereken sayfaya kullanıcının gözünden bakmak!

Sayfaya giren kullanıcı ilk 4 saniye içerisinde şu sorulara net yanıtlar almalıdır.

1- Bu nedir?

2- Burada ne var?

3- Burada ne yapabilirim?

4- Niye başka bir yerde değil de burada olmalıyım?

Bu 4 soruya anında cevap alamazsa o kullanıcıya elveda diyebilirsiniz. Bu 4 soru sayfalarca yazılarla açıklanmamalı. Yarım sayfa yazıyı hiç bir kullanıcı okumaz. Aynı zamanda şunu da unutmamak gerekir, kullanıcıya bir şeyleri sürekli diretmemelisiniz. Kullanıcıya bir modülü teklif ettiniz diyelim. O modül direk satışla alakalı değilse kullanıcı onu tekrar görmek istemez. Siz de onu tekrar tekrar sunmamalısınız. Siteyi büyük ihtimalle terk edilmiş olarak görecektir.

Anasayfa, portallardaki en önemli sayfadır. Bir projenin başarıya ulaşmasını sağlayacak en büyük etkenlerdendir. Kısaca ilk intiba diyebiliriz…

Projelerinize büyük yatırımlar yaptıysanız ve bunu riske atmak istemiyorsanız, Anasayfa’nın tehlikesine dikkat etmelisiniz.

                

Bir iki gündür oyun programlama üzerine araştırmalar yapıyorum. Öğrenciliğimin son dönemlerinde baya bir sarmıştım aslında oyun programlama üzerine fakat Türkiye’deki iş şartlarından dolayı mecburen başka alanlara kaymak zorunda kaldım.

Bir senaryoyu “oyun” haline getirmek ekip işidir. Ekibinizi kurabileceğiniz beşeri ve maddi kaynaklarınız varsa sorun yok fakat kuramıyorsanız kendinize bir ekip bulmanız gerekiyor. Türkiye’de de henüz çok yeni olan bu alanda profesyonel ekipler bulmanız oldukça zorlaşıyor.

Oyunlar üzerine gelişim göstermek isteyenler olursa diye bu 1-2 günlük çalışmalarımdan bir özet sunuyorum. Öncelikle oyun programlama için illa c++ dilini bilmenize gerek yok. Bundan 10 sene önce mutlaka bilmeniz gerekiyordu fakat artık böyle bir zorunluluğunuz bulunmuyor. Python kullansanız bile birşeyler ortaya çıkartabiliyorsunuz.

Ürettiğiniz üründen maddi kazanç sağlayacaksınız senaryonuz kesinlikle özgün olmalı ve daha önce open source lisansı altında yayınlanmamış olmalı. O zaman işiniz epeyce zorlaşıyor.

Senaryonuz hazır ve bir programlama dilinde ustalaşmışsanız sıradaki işlemler textleri, sesleri ve kullanacağınız modelleri toparlamanız. İnternette ücretsiz dağıtılan modellerden yararlanabilirsiniz. Sesleri ne yaparsanız ondan emin değilim:)

Şimdi ki aşama ise oyun programlama konusunun en zor kısmı olarak geçiyor. Grafik ve Oyun motorunu yazma. Bu gerçekten çok karmaşık işlem ve okuduğum kadarıyla çok büyük oyun firmaları bile grafik-oyun motorlarını satın alıyorlarmış. Siz satın almak istemiyorsanız bile open source olarak işinize yarayacak grafik ve oyun motoru bulabilirsiniz.

Bir sonraki aşama “scriptting” aşaması. Oyununuzun senaryosuna göre edindiğiniz motorlara komutlar gönderen ufak kod parçacıkları. Bu işi de tamamladıktan sonra oyununuzda “bug” arayacaksınız. Mesela önünüzde bir kaya var ve sizin modeliniz kayanın içinden geçebiliyorsa bunu hemen düzeltmeniz gerekiyor. Bu kısımda eşten dostan veya daha profesyonel testerlardan yardım almanızı tavsiye ediyorlar.

Son aşama ise yayın aşaması. Bu kısımda eğer ürünü open source yayınlayacaksınız sorun yok ama kazanç elde edecekseniz telif hakları vs.vs. toparlamanız gerekiyor.

1-2 günlük çalışmamın özeti bu. Bu yazı sizin için kilometre taşı olmasa bile en azından konuyla alakalı fikirler oluşturmuştur diye ümit ediyorum..

                

Pac-Man oyununu oynamayan yoktur heralde? Bu oyun, programcılar için farklı bir anlam taşımaktadır. Bir çok etkeni farklı biçimde hareket ettirip, akıllı ve yaratıcı bir oyun haline getirmeniz gerekiyor.

Pacman’ın amacı basit. Hayaletlere yakalanmadan ortada duran yemleri tüketmek:) Bu oyunu programlarken, Pac-Man’in hareketlerinden çok hayaletlerin hareketleri çok önemli. Oyunu zevkli hale getirecek unsur hayaletlerin davranışlarıdır.

Hayaletlerin, akıllıca davranıp, olabilecek en kısa yolan Pac-Man’e saldırmaları gerekiyor. Bu işi en kolay yoldan nasıl halledersiniz? Kısaca Pac-Man’in “kokusunu” arka planda bırakarak. Detaylar için linkteki video’yu izleyin!

http://tv.devexpress.com/PacManCode.movie

                

Bu tab olayını seviyorum..

An Introduction to Firefox’s Tab Candy from Aza Raskin on Vimeo.

                

Türkiye’de web portallarının geliştirilmesi malesef çok amatörce ilerliyor. Alanında kendini kanıtlamış portallar bile hala patronların düşünce sistemine göre ilerliyor.  Halbuki “Kullanılabilirlik” kavramı çok önemli ve bir o kadar da ezilmiş bir sektör bizim ülkemizde.

Büyük küresel projelerin sadece 1 kişinin düşüncesiyle ortaya çıktığına inanıyorsanız, internet dünyasında ya çok yenisinizdir ya da çok saf. Kullanılabilirlik için onbinlerce doları kolayca harcayabiliyor bu projeler. Ülkemizde de web tabanlı yazılım geliştirme işi “web sitesi” yapmaktan çıkıp daha profesyonel hale gelmelidir. Kullanılabilirlik kolu ise acilen gelişmeli ve bu alandaki oyuncu sayısı artmalıdır. Kullanılabilirlik; şirketteki “İş Geliştirme” ile karıştırılmamalı. İş geliştirmecilerde kendilerini bu alana dahil görmemeli! Kullanılabilirlik; Ceo, geliştirici, tasarımcı ve iş geliştirme kollarının harmanıdır. Bunların hepsini bir araya getiremeyeceğimize göre bu özellikleri içinde barındıran insanlara mutlaka ihtiyacımız vardır.

Bu insanlar gelişmezse biz hala ebay’i, amazon.com’u, buy.com’u kopyalamaya devam ederiz…

Bundan 10 sene önce Türk internet kullanıcısı bilgisizdi ve yurtdışında var olan büyük projelerin Türk kopyalarını yeni zannediyor ve kullanıyordu. Günümüzde ise bu durum ortadan kalktı. Yurtdışında gelişen parlak projeler Tükiye’de de kullanılmaya başlandı. Kopyalama ile başarı artık oldukça zor! Hele ki Türkiye’de başarılı bir projenin bir benzerini tekrar Türkiye’ye pazarlamaya çalışmak, intihardan farksız!

                

Farklı TDL’lerde binlerce domaini elinde tutan ve bunları bir gün iyi bir fiyata satma hevesinde olan çok fazla insan var. 10.000′in üzerinde domaini izleyen tanıdıklarım bile mevcut.

Bu arkadaşların her sene için binlerce dolar yenileme parası harcadıklarını biliyorum. Aşağıda verdiğim kodu Godaddy ödeme aşamasında girerek %30 daha az ödeyebilirsiniz.

QUEEN3

*Bu kod sadece yenilemelerde işe yarayacaktır.

                

Nörolog Daniel Levitin, başarı unsurunu, “Dünya klasmanında bir uzman olmayı sağlayacak ustalık düzeyine ulaşmak için 10 bin saat pratik gerekiyor.” şeklinde vurgulamıştır. Bu da 417 gün, duraksamadan o işte pratik yapmak anlamına geliyor.

Bu kuralı uygulayıp başarılı olanlardan bazıları, Mozart, Beatles, Bill Gates vs.