Akın Onur Turan değişik konular üzerine kişisel notlar

Geçenlerde bir yerde okumuştum, Apple, mobil işletim sistemi olan iOS ile macbook işletim sistemi olan MacOs’u birleştirmeyi planlıyor diye.

Açıkçası birinin fantazisidir diye düşünüp ciddiye almamıştım fakat olayların gidişatı o yöne doğru gidiyor. Apple, sanırım A6 işlemcilerden pc performansı alınca bu kararı aldı.

Bu olay gerçekleşirse çoklu platformlarda çalışan ilk işletim sistemi olacak.

               

Akıllı telefonlar piyasasında Android işletim sisteminin, iOS kadar başarılı olduğunu söylemem ama table pclerde, internet ve multimedia tabletlerde Android in üstünlüğünü kabul etmek lazım. Nedeni ise gerçekten dişe dokunur bir alternatifinin olmaması.

Apple’in iOS’u çok başarılı bir yazılım olmasına karşın sadece Apple ürünlerinde kullanılıyor. Neredeyse geri kalan tüm tabletlerde (çin malları dahil) Android kullanılıyor.

Bu kadar çok ve farklı cihazın Android kullanmasının bazı dez avantajları var. Örneğin donanıma özel olmadığı için Tegra işlemciler bile Android Froyo’yu çalıştırırken kasılabiliyorlar. Apple’da bulunan daha eski bir işlemci daha yüksek performans sunuyor.

Bunun yanı sıra çin malı ucuz ürünler ile tablet piyasasına girmek isteyen firmaların tek çıkış noktası Android. Küçük bir yatırımla bu piyasadan pay almaya çalışıyorlar ve fiyatta avantaj sağlayarak satış yapmak istiyorlar. Bu durumda Microsoft ürünlerine yönelemiyorlar. Üstelik Android Markette bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği bir çok yazılımın olması yazılım maliyetlerini de oldukça düşürüyor fakat herşey o kadar rahat değil örneğin Android Market’ten uygulama indirirken takılmalar yaşanabiliyor. Kaliteli bir kapasitif ekranla bile kullanım performansı düşebiliyor veya ekran döndürme fonksiyonları beklendiği gibi çalışmayabiliyor.

Tüm saydıklarımın yanında yaygınlığını da hesaba katarsak günden güne gerek Android işletim sistemi gerekse de markette bulunan yazılımlar gelişecektir. Bu da tabletlerde Android’in üstünlüğünü arttıracaktır.

               

Bu yazımda sizinle bir hikaye paylaşıyorum. Hikayenin kahramanı, iPhone lar ve iOS lar ile ilgili bir şey bilmiyorken aklına gelen oyun fikrini hayata sokuyor. Sıkı bir çalışmanın ardından Apple Store’a koyuyor fakat oyunu hayal ettiği gibi satmıyor.

Bunun üzerine bir kaç başarısız reklam çabasına giriyor ve sonunda doğru yolu buluyor.. Oyunu tüm ülkelerde Angry Birds oyunu ile kapışıyor. Bu çalışma ve yayınlama sürecinde bir de çocuğu oluyor. Detayları ve hikayenin tamamını aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz.

http://struct.ca/2010/the-story-so-far/

               

Mobil platformlarda Android ile iPhone kapişması basladi. Nokia nin Symbian i ve Microsoft’un mobil isletim sistemi muhtemelen yarisin basinda saf disi kaldilar.

Blogumu okuyanlarin cogunun Android destekcisi olduklarini biliyorum. Ozellikle telefonlarin ucuz olmasi, gelistirme ortaminin da pc’lere yuklenebilmesi ve Google tarafindan gelistirilmis olmasi onlarin ilgisini cekiyor.

Aslinda Android telefonlar, iPhonelar’dan ucuz degil. Anroid isletim sistemli bir HTC telefon iPhone 4 kadar pahali.

Android, bir cok telefona yuklenebiliyor. Aslinda bu bir avantaj degil dez avantajdir. Android icin yaptiginiz tasarimlar farkli ekran boyutlarinda kullanilacagindan oldukca esnek olmaz zorunda. Ios larda boyle bir dezavantaj yok. iPhone ve iPad lere uygulama gelistirmek istiyorsaniz mutlaka Mac isletim sistemine sahip olmaniz gerekiyor, Android’e uygulama gelistirmek istiyorsaniz pc’nizin olmasi yetiyor.

Benim dusunceme gore Androide bu kadar kolay yazilim gelistirilebilmesi, Android Markette bulunan sacma sapan “Hello World” kirmasi yazilimlarin cogalmasina neden olacaktir. Gecenlerde okudugum bir yaziya gore Android markette bulunan uygulama sayisi, Apple Store da bulunan uygulama sayisini yakalamis. Merak ettigim sey ise Android Markette kac adet hic bir amaca hizmet edemeyen spam uygulamalar mevcut? Android’ten gelecek kazanc reklam gelirine bagli kaldikca bu spam uygulamalar daha da artacaktir.

Android’i destekleyenlerin bazilari ise Steve Jobs’un piyasayi tekeline almasina karsilar. Ios isletim sistemine bir yazilim gelistirecekseniz mutlaka Apple’in onayini almaniz gerekir aksi takdirde uygulamayi bu isletim sistemine yukleyemezsiniz. Bu bakis acisina gore iyi veya kotu olabilir. Orasi zaten ayri bir tartisma konusu.

Tum tartismalari reele indirgeyecek olursak bu calismalarin tek amaci aslinda para kazanmaktir. Uygulama gelistiricilerin tum hayali etrafta dolasan onlarca, “3 satir kod yazdi 1 hafta 1 mio $ kazandi” hikayelerinden biri olmaktir. Bu durumda Apple i ve Android’i inceleyecek olursak, Android Market’te tum odemeler Google Checkout ile odeniyor. Paypal ve benzeri olgunlasmis servisler varken Google israrla kendi odeme sistemini dayatiyor. Google ile Turkiye’nin vergi anlasmazligi oldugunu da biliyoruz. Google israrla Turkiye’ye vergi odemek istemiyor. Bu durumda Android uygulamalarinizdan daha cok reklam geliri beklemelisiniz. Reklam gelirleri ile de hayalinizdeki rakamlara ulasmaniz cok zor.

Apple Store da ise uygulamalarinizi lisansli satarak parak kazanabilirsiniz. Kisaca Android’ten reklam geliri, Ios’tan ise lisans geliri beklemeniz daha mantikli olacaktir.

Son olarak 0.99$ a uygulama satarak milyon dolarlar kazanmayi hayal ediyorsaniz size ufak bir matematik hesabi onerecegim. 0.99 $’in %30 u Apple a gitmektedir. Bu durumda sizin 1.5 milyon adet satmaniz gerekiyor. Bunun olasi olacagini dusunuyorsaniz hayale kapilmaya devam edin ama bana sorarsaniz daha reel kazanclar hayal edip calismayi elden birakmayin.

               

Apple in “we create future technology” diye bir slogani var.

Cok dogru bir slogan. Teknolojiyi biraz takip eden kullanicilar, bir cok tasarimi ve islevselligi once Apple ni cikarttigini ve digerlerinin de onu takip ettigini bilirler.

iPhone, iPod, iPad, Macbook vs.. hepsi aslinda Apple’i urunu fakat gunumuze baktigimizda Htc, Samsung vs.. telefonlarini iPhone a benzetmeye, tablet pc lerini ise iPad e benzetmeye calisiyorlar. Yani Apple tasarimlari ve islevsellikleri, diger markalar tarafindan standart olarak kabul goruyor.

Bu durumda Apple in “we create future technology” sloganinin dogru oldugunu kabul edebiliriz.

Peki Apple bunu nasil yapiyor? Vizyonu muthis ileri 3 – 4 tane tasarimciyi sirketlerinde calistirip bu isi goturmuyor tabii.

Apple her gun 10 larca yeni fikrin, tasarimin, teknolojinin patentini saitn aliyor. Apple da gelisen her yeni fikire deger veriliyor ve gelecek vaad ediyorsa patenti aliniyor. Gecenlerde okudugum bir habere gore Apple 200 tane yeni patent daha satin almis.

Apple yeni fikirlere surekli yatirim yapiyor ve bu patentlerinden bir kaci mutlaka gelecegin teknolojisi oluyor…

               

Wired.Com dan bir elemanin iddiasina gore apple urunleri lokasyon bilgilerini kaydediyormus. Simdi kullanicilar cok telaslanirlar : ) Hemen ilginc triplere girerler. Bence cogunun girmesine gerek yok. Cogunun bilgisi sadece gereksiz kayit niteliginde:p

Ayrica once GSM operatorunuz sayesinde nelerinizin kayit altina alindiginin farkina varin sonra telaslanin..

               

Web projesi geliştiriren herkesin “browser uyumluluk” ile uğraştığı ortada. Projelerde %40′lık dilim geliştirme aşaması olurken %60′lık kısmı ise browserlara uyuyumluluk oluşturuyor. Daha doğrusu internet explorer ile uyumluluk oluşturuyor.

Örneğin javascriptlerle, css’lerde canavar bir sistem oluşturdunuz. Mozilla ve Chrome’da sorunsuz çalışırken projenizi Internet Explorer’da açıyorsunuz ve oda ne biri sayfanızı talan etmiş. Ne css’ler yerlerine oturmuş ne de javascriptler çalışıyor. İşte bu örnek Internet Explorer 9 öncesi, IE’nin karakteriydi.

Biraz W3C’den bahsetmek istiyorum. W3C, web standartlarını belirleyen kar amacı gütmeyen bir topluluk. Bu topluluğun belirlediği kurallar dahilinde siteleri oluşturmanız, xhtml ve css’e %100 uyumlu olmanız beklenir. Uyumlu olduğunuz takdirde başta Google olmak üzere tüm arama motorlarında ekstra üst sıralarda yer alırsınız.

İşte bu W3C topluluğu Internet Explorer 9′u Html 5′e en uyumlu tarayıcı ilan etmiş. Bu demek oluyor ki projelerinizi IE 9′a göre geliştirecek sonra diğer tarayıcılara uyumlu hale getireceksiniz. Detaylı bilgi için şuraya tıklayın: tık

Bahsetmek istediğim bir diğer konu “casus”luk. Haberlere bile konu olmuştu. Cep telefonlarına yüklenen bir yazılım ile çiftler birbirlerini izleyebiliyorlardı. Casusluk yazılımları satan tanıdığım bir iki firma da var hatta. Yazılım mühendisliği konusunda eğitmenlik yaptığım zamanlar casus yazılımı yazmam için teklifte bulunmuşlardı. Sektör sandığınızdan daha büyük diyebilirim. Tabii hiç etik değil. Bu eşiniz ve çok yakın arkadaşınız bile olsa özel yaşamı kendisine kalmalı.

iPhone ve Android’te benimle aynı fikirde olacak ki casus yazılımların satışını App Sotre’da ve Anroid portalında engelliyorlar. Androidler için geliştirilen bir yazılım var. Gelen mesajları istediğiniz numaraya yönlendiriyor. 18 saat geçmeden Google bu yazılımın satışını yasakladı. Apple, aynı yazılımı hiç tartışmaya gerek duymadan reddetmişti.

Nokia ve benzeri telefonlara hiç bir engelleme olmadan yazılım yüklenebilmesi, bu telefonları riskli hale getiriyor. Size tavsiyem bilmediğiniz hiçbir yazılımı telefonlarınıza yüklemeyin.

Bugün bahsetmek istediğim konular bunlardı. Şimdi sizi şarkınızla başbaşa bırakıyorum. Bu arada orta okul yıllarında katıldığımız basket turnuvasında sürekli bu şarkıyı dinleyip gaza gelirdik. Öyle bir anısı var yani:)

http://fizy.com/#s/1m9m6h

               

Eski verilerimi kaybetmenin dayanılmaz hafifliğiyle ilk teknik yazımı yazmaya karar verdim.p Aslında tam anlamıyla teknik bir yazı sayılmaz. İçinde bolca kod olmayacak sadece iPhone’larda “rotation” dediğimiz yani telefonu yana yatırma, evirme çevirme hareketlerinin çalışma mantıklarını açıklayacağım.

Böyle bir yazı yazmamın nedeni biraz önce msn’den çok pis laf yemem. Öyle böyle değil:) En basiti şuydu “bir aydır uğraşıyorsun nerde uygulama?” ve daha neler neler.:) (tam bu sırada düzeltme geldi, bir ay değilmiş 3 aydır uğraşıyormuşum!) Hatta aynen şöyle geldi: “1 aymı dedim, 3 ay olacaktı o”.. neyse..

Şu anda bu yazıyı okuyup da iPhone’u eline almamış bir ziyaretçi yoktur heralde? Yoktur tabii. iPhone’lardaki en güzel ve havalı özelliklerden biri telefonu yatırdığınızda veya ters çevirdiğinizde, kısaca evirip çevirdiğinizde telefonun ekranın farklı tepkiler vermesi. Örnek vermek gerekirse forex yazılımlarında borsa bilgilerini görmek için telefonu yana yatırmanız gerekiyor fln..

iPhone ekranın iki modu vardır. Telefonun dikey duruşuna portrait yatay duruşuna ise landscape deniyor. Kullanıcı telefonun duruşunu değiştirdiğinde active viewcontroller yazılımınıza bu harekete izin verip vermediğinizi soracaktır. Eğer sizden YES cevabını alırsa, ekran hemen harekete uygun olarak yatay veya dikey olacaktır. Bu noktada Autosizing devreye giriyor ve telefonun yatay veya dikey olmasına göre ekran içindeki controllerinizin boyutlarını otomatik olarak değiştiriyor. Herşey ne kadar da kendi kendine oluyor değil mi? iPhone’da yazılım geliştirmenin en güzel yanı da bu zaten, ayrıntı bilmenizi istiyor ama ayrıntıları uygulamakla uğraşmanızı istemiyor.

Sanırım bu sorma işleminde telefonun duruşunun değiştiğini ve kendinize özel kodları yazmaya başlayabileceğinizi belirtmeme gerek yok. Mesela ekranın değişmesi için yapmanız gereken “comment” lenmiş kodları çalışır hale getirmeniz gerekir. Yani (BOOL)shouldAutorotateToInterfaceOrientation methodunu çalışır hale getirmeniz yetecektir.

Bu method aynı zamanda bir parametre almaktadır. interfaceOrientation parametresi telefonun hangi yöne dönderildiğini size verecektir. Bu bilgi ile daha spesifik özellikler ekleyebilirsiniz.

Son olarak, size gelen parametrenin hangi bilgileri içerebileceğiniz belirteceğim. Parametre telefonun dönderilişine göre 4 değer alacaktır.

- UIInterfaceOrientationPortrait // Telefonun normal duruma gelmesi

- UIInterfaceOrientationPortraitUpsideDown // Telefonun ters çevrilme durumu. Apple bu hareketi pek önermiyor

- UIInterfaceOrientationPortraitLandscapeLeft // Sola yatırılması

- UIInterfaceOrientationPortraitLandscapeRight // Sağa yatırılması

Unutmadan şunu söylemek istiyorum, Landscape modunda, telefonun statusbar ı ortadan kaybolacaktır. Yani pil durumu, saat bilgisi gibi bilgiler ekrandan gidecektir. Kullanıcının bu bilgilerden mahrum kalacağını hep dikkate alın!

Happy Development..

http://fizy.com/#s/1d3b7w